Antakya — En Çok Ağacın Bulunduğu İlçe

Antakya, 1,66 milyondan fazla zeytin ağacıyla Hatay'da en çok ağacı barındıran ilçe. Zeytinlik alanı 55.492 dekar, yıllık üretim 14.908 ton. Bu veriler, ilçenin yüzölçümü ve tarımsal kapasitesi göz önüne alındığında oldukça geniş bir zeytin varlığına işaret eder. Ancak Antakya zeytinyağı üretimini doğru anlamak, yalnızca genel rekolte toplamlarını okumaktan ibaret değildir. Amik Ovası'nın tarımsal dinamizmi ile çevresindeki dağ yamaçlarının iklimsel koşulları arasında şekillenen bu coğrafya, her parselinde farklı bir zeytincilik pratiği barındırır. İlçe genelindeki bu yoğun ağaç varlığı, hem geleneksel sofralık zeytin kültürünün hem de ticari ölçekli zeytinyağı üretiminin temel omurgasını oluşturur.

Halhalı'nın adresi

Hatay'ın tescilli yerel çeşitleri arasında Halhalı, literatürde en çok Antakya ile birlikte anılır. Bu çeşit hem sofralık hem yağlık olarak değerlendirilir ve bölgeye özgü karakterin taşıyıcısıdır. Saurani ve Sarı Haşebi ise daha çok Altınözü çevresiyle ilişkilendirilir — Altınözü sayfamızda o tarafı anlattık.

Halhalı zeytini, meyve yapısı ve çekirdek oranı sayesinde çifte amaçlı işlenebilen kıymetli bir yerel türdür. Hasat takviminin erken döneminde, taneler henüz yeşil tonlarını korurken özenle toplanan ürünler salamuralık sofralık zeytin olarak ayrılır. Geleneksel kırma yöntemleriyle işlenen bu sofralık zeytinler, sert dokusu ve hafif meyvemsi aromasıyla bölge mutfağının vazgeçilmez bir parçasıdır. Yağlık olarak ayrılan Halhalı partileri ise soğuk sıkım yöntemiyle işlendiğinde meyvemsiliği belirgin, dengeli bir natürel sızma zeytinyağı verir. Erken hasat edilen partilerde serbest asitlik oranı düşük seyrederken taze çimen ve hafif baharlı tonlar öne çıkar; bu da doğrudan evsel tüketim ve gurme mutfaklar için aranan bir lezzet profili oluşturur. Hasat ilerleyip meyveler olgunlaştıkça zeytinin yağ oranı artar; bu dönemde sıkılan partiler ise daha yumuşak damak tadına sahip natürel birinci zeytinyağı olarak değerlendirilir.

Rakamları dürüst okumak

Antakya ağaç sayısında ilk sırada ama dekara verimi ilin ortalamasının altında, ve üretim 2016'daki seviyesinin gerisinde. Bunun tek bir açıklaması yok: ilçenin tarımsal kimliğinde pamuk ve buğday (Amik Ovası) ağır basıyor, zeytinlikler çoğu yerde ovanın kenarında kalıyor ve bakım yoğunluğu değişkenlik gösteriyor. Taban arazide endüstriyel tarla bitkilerine ağırlık verilirken, zeytinlikler çoğunlukla yamaç ve meyilli arazilerde, sulama imkânlarının daha kısıtlı olduğu alanlarda yer alır. Bu durum ilçe genelinde birim alandan alınan verimi sınırlayan temel faktörlerden biridir.

Bunu gizlemek yerine yazıyoruz, çünkü alım yaparken baktığımız şey ilçe ortalaması değil partinin kendisi. Antakya'da çok iyi bakılmış bahçeler de var, ihmal edilmiş olanlar da. Fark, numunenin analizinde ortaya çıkıyor. Bir bahçeden çıkan ürünle komşu parselin ürünü aynı kalite standardını taşımayabilir. Dalından toplandıktan sonra bekletilmeden, hava alan kasalarda aynı gün sıkıma ulaştırılan zeytinlerden kusursuz natürel sızma zeytinyağı elde edilir. Buna karşın, çuvallarda havasız bekleyen veya aşırı olgunlaşmış zeytinlerin serbest asitlik derecesi yükselir ve kusur oluşumu hızlanır.

Biz üreticiden alım yaparken her partiyi Düziçi'ndeki kendi laboratuvarımızda serbest asitlik testine tabi tutuyoruz. Bilgilendirme amaçlı yaptığımız bu ölçümler resmi akredite belge yerine geçmese de, partinin natürel sızma zeytinyağı, natürel birinci zeytinyağı ya da rafine zeytinyağı üretimine uygunluğunu net bir şekilde belirlememizi sağlar. Böylece hiçbir partiyi genel ilçe ortalamasına kurban etmeden, hak ettiği değer üzerinden işleme alıyoruz.

2023 depremleri

6 Şubat 2023 depremleri bölgeyi ağır vurdu. Zeytinlikler açısından da somut hasar var: Defne'de bir bahçe yer yarıklarıyla ikiye ayrıldı ve yaklaşık yüz metre kaydı. Altınözü'ndeki yaklaşık 300 yıllık zeytinyağı fabrikası — bugün Zeytincilik Müzesi — ağır hasar gördü, restore edilerek yeniden açıldı. Deprem, arazi morfolojisinin yanında sulama kanalları, ulaşım yolları ve tarımsal iş gücü üzerinde de derin izler bıraktı.

Bölgede alım yapmayı sürdürüyoruz. Üreticinin ürününü değerinde satabilmesi, buranın toparlanmasının küçük ama gerçek bir parçası. Üreticimizin bahçesinden numune alımını ücretsiz yapıyor, analiz sonrasında yerinde fiyat teklifi verip şeffaf tartı ve peşin ödeme ile üreticiyi destekliyoruz. Hatay zeytinyağı üretim zincirinin kopmaması ve Antakya'nın asırlık zeytin kültürünün ayakta kalması, sahadaki bu ticari sürekliliğe bağlıdır.

Bu bölgeden ne alıyoruz?

Antakya'dan natürel sızma, natürel birinci, rafine ve riviera sınıflarının tamamında ürün alıyoruz; ayrıca salamuralık sofralık zeytin. Bölgeden tedarik ettiğimiz yağları serbest asitlik derecelerine ve duyusal karakterlerine göre ayrıştırarak doğru kullanım alanlarına yönlendiriyoruz:

Düşük asitli ve taze meyve aromalı natürel sızma partileri, çiğ tüketim, salatalar ve mezeler için ideal bir yapı sunar. Hafif pişirmeler ve sıcak yemekler için natürel birinci zeytinyağı dengeli bir mutfak yağı görevi görür. Yüksek asitli partilerin işlenmesiyle elde edilen rafine zeytinyağı ise natürel yağlarla harmanlanarak nötr tat arayan mutfaklar için riviera zeytinyağı olarak hazırlanır.

Ürünlerimizi farklı alıcı ihtiyaçlarına göre paketliyoruz: Evsel tüketim ve perakende zeytinyağı pazarı için 1 litre cam şişe ve 5 litre teneke ambalajlar tercih edilirken; otel, restoran, kafe ve toplu tüketim (HORECA) işletmeleri için 16 kg teneke ambalajlar kullanışlı ve ekonomik bir çözüm sunar. Sanayi tipi alıcılar, toptan zeytinyağı ticareti yapan işletmeler ve ihracat operasyonları için 25 tona kadar dökme tanker sevkiyatı sağlıyoruz. Stoklarımızdaki tüm ürünler, hava ve ışık temasından uzak, iklimlendirmeli paslanmaz çelik tanklarda muhafaza edilmektedir.

Sipariş için formu doldurun; fiyat ve ödeme seçenekleri (havale/EFT veya kredi kartı) telefonda iletilir, faturanız kurumsal ya da bireysel düzenlenir, sevkiyat Türkiye geneline yapılır. Türkiye'nin 81 iline güvenli nakliye ve kargo altyapımızla düzenli teslimat gerçekleştiriyoruz.